Beste lezer,

Inmiddels ontvang ik zoveel literaire en boekennieuwsbrieven dat ik de meeste, waarschijnlijk net als u, ongelezen naar de prullenmand van mijn mailbox verplaats. Maar wat ben ik blij dat ik in 2023 de nieuwsbrief van Electric Literature, waarin Landschappen van Christine Lai werd aangekondigd, wél opende. Dit boek trok direct mijn aandacht en het lezen ervan dwong mij om even stil te staan, iets wat ik niet vaak doe. Daarom wist ik meteen; dit is een heel bijzonder boek.

Wat mij direct aansprak was de manier waarop Lai over beeldende kunst schrijft. In een vervallen landhuis archiveert kunsthistorica Penelope een collectie die binnenkort zal verdwijnen. Terwijl ze de schilderijen beschrijft en catalogiseert, schrijft ze ook dagboekfragmenten en essayistische passages over wat kunst bewaart, maar ook wat zij verhult. Landschappen, lichamen en ruïnes; de schilderkunst die Penelope bestudeert staat niet los van haar eigen leven.

Lai verweeft de ruïnes in het werk van William Turner met de ecologische ineenstorting van de aarde. Ze laat ook zien hoe de verbeelding van geweld tegen en de seksualisering van vrouwen in de kunstgeschiedenis doorwerkt in het heden, zonder dat de roman ooit expliciet sturend of moralistisch wordt. Kunst is in deze roman geen decor, maar een manier om de wereld en jezelf aandachtig te bekijken en te doorgronden.

Dit alles vangt Lai in proza dat helder en beheerst, maar ook onderhuids geladen is. Landschappen is geen dystopie of pamflet, maar een stille en gelaagde roman waarin verhaal, essay en dagboek in elkaar grijpen. De dreiging van verlies, het verlies van een huis, een landschap, van veiligheid, is voortdurend aanwezig en juist daardoor krijgt het archiveren iets urgents en ontroerends. Wat leg je vast wanneer alles wankelt? Wat verdient het om bewaard te blijven en waarom?

Landschappen is een roman die langzaam werkt en nog lang blijft resoneren. Lezers die houden van bedachtzame, kunstzinnige literatuur zullen zich hier thuis voelen. Maar bovenal is het een roman die de lezer en de liefhebber van kunst serieus neemt. In deze roman zijn vorm, stijl en thematiek diep met elkaar verbonden en vervlochten.

Ik geloof dat Landschappen het soort boek is dat zijn weg vindt via aandachtige handen en hoop daarom dat u van dit leesexemplaar net zo zal genieten als ik. Ik ben benieuwd wat u ervan vindt.

Hartelijke groet,

Anne Oerlemans
Uitgever | Uitgeverij Annex